Futurystyczne EXPO 2012
Grudzień 29, 2009 autor Jacek Basiński
Opublikowano w Design
MyÅ›lÄ…c o roku 2012 i wielkiej miÄ™dzynarodowej imprezie, automatycznie przed oczami staje nam EURO 2012, które odbÄ™dzie siÄ™ na Ukrainie i w naszym kraju. Jednak jest jeszcze inne ogromne przedsiÄ™wziÄ™cie (również na na E) – EXPO 2012, o którym mówiÅ‚o siÄ™ w Polsce wiele do czasu, gdy WrocÅ‚aw nie przegraÅ‚ konkursu na jego organizacjÄ™. Wystawa Å›wiatowa to Å‚akomy kÄ…sek dla futurebloga, gdyż towarzyszy jej wiele prezentacji istniejÄ…cego już dorobku kulturalnego czy technologicznego (miÄ™dzy innymi prezentowanymi osiÄ…gniÄ™ciami, rzecz jasna). Poza tym każde kolejne miasto – organizator, dąży do przyćmienia poprzedniej edycji EXPO, a walka ta najczęściej rozgrywa siÄ™ na polu architektonicznym. Gospodarzem wystawy bÄ™dzie Yeosu (Josu), 320-tysiÄ™czne miasto w Korei PoÅ‚udniowej.
EXPO to wielkie przedsiÄ™wziÄ™cie budowlane. Wiele paÅ„stw projektuje i buduje swoje pawilony, otrzymujÄ…c duże powierzchnie, na których powstajÄ… najÅ›mielsze projekty architektów. ObowiÄ…zek wybudowania pawilonu tematycznego, który zaprezentuje hasÅ‚a przewodnie wystawy to pole do popisu dla organizatorów. Tematem EXPO 2012 bÄ™dzie „Å»yjÄ…cy ocean i wybrzeże: różnorodność zasobów i zrównoważony rozwój”. Organizatorzy ogÅ‚osili konkurs na projekt pawilonu – wizytówki wystawy, a biorÄ…ce w nim udziaÅ‚ pracownie peÅ‚nymi garÅ›ciami czerpaÅ‚y z hasÅ‚a EXPO i tworzyÅ‚y prace Å›ciÅ›le z nim kojarzÄ…ce siÄ™.
Władze Yeosu wyznaczyły miejsce budowy pawilonu na samym wybrzeżu, tak by w nim uwidoczniła się wspólnota wody i lądu. Lokalizacja przy samym porcie z urzędu zmuszała projektujących do tworzenia prac niebywale trudnych, gdyż budowanie na wodzie to wielkie przedsięwzięcie. Wygrał projekt austriackiej pracowni Soma, która pokazała idealne połączenie lądowej nowoczesności z ogarniającą ją naturą. W środku budynku znaleźć się ma kilka niezależnych sal, różniących się między sobą. Solidna budowla pokryta i otoczona ogrodami, tworzy przedłużenie lądu i jego doskonałe przejście w ocean. One Ocean doskonale wywiązał się z roli zilustrowania czy zmaterializowania hasła EXPO i zapewne stąd jego sukces.
DrugÄ… nagrodÄ™ w konkursie zdobyÅ‚ projekt Ocean Arch, którego projektantami byli KoreaÅ„czycy z PoÅ‚udnia, pracownia Space Group. Oni również pokusili siÄ™ o Å›miaÅ‚y projekt, którego główny ciężar spoczÄ…Å‚ na wodzie. Wizja o tyle futurystyczna i piÄ™kna, co niepraktyczna i za bardzo pomijajÄ…ca obecność wybrzeża w EXPO. Autorzy argumentowali swÄ… wizjÄ™ różnorodnoÅ›ciÄ… wysp i zostaÅ‚a ona doceniona. Pytanie czy nie przeceniona i czy jest to projekt na „srebrny medal”? Warto skonfrontować z resztÄ… projektów!
ZastanawiajÄ…ca jest dopiero trzecia pozycja Wieloryba od wÅ‚oskich architektów ze Studio Nicoletti Associati. Odważny projekt zakÅ‚adaÅ‚ zbudowanie pawilonu w ksztaÅ‚cie tejże ryby, podobnie jak zwyciÄ™ska praca, trochÄ™ na lÄ…dzie i trochÄ™ na wodzie. Wielopoziomowy Wieloryb z Å‚atwoÅ›ciÄ… zostaÅ‚by zaadaptowany po wystawie do celów kulturalno-naukowych. W ogólnej opinii praca WÅ‚ochów jest najbardziej popularnÄ…, ale o braku zwyciÄ™stwa mógÅ‚ zadecydować rozmach, z jakim musiano by budowlÄ™ stworzyć. Jury argumentowaÅ‚o pierwszÄ… nagrodÄ™ dla One Ocean krótkim czasem realizacji i ekologicznymi oraz ekonomicznymi aspektami wcielania projektu w życie. Cóż, może na wieloryba bÄ™dÄ… mogli pozwolić sobie inni…
Kolejne prace trącą już fikcją i fantazyjnym projektowaniem w trójwymiarze. Osobiście nie potrafię sobie wyobrazić funkcjonalności tych pawilonów, a w kilku przypadkach nawet realizacji. Być może EXPO to okazja na stworzenie czegoś, co przełamie pesymizm lub brak wyobraźni sceptyków mi podobnych, ale jury z jakichś powodów tych prac nie nagrodziła.
Patrząc na projekty wypada żałować, że Wrocław przegrał rywalizację o EXPO 2012 i dziś Koreańczycy mają dylemat, którym cudeńkiem upiększyć swoje miasto i nadać splendoru wystawie światowej.
